पोलीस प्रवाह न्युज
श्रीवर्धन, दि. ८-श्रीवर्धनच्या दुष्काळाला केवळ निसर्गाची अवकृपा नव्हे, तर मानवाचा अतिहव्यास आणि निसर्गाशी झालेली छेडछाड कारणीभूत असल्याचा गंभीर निष्कर्ष स्थानिक पर्यावरणप्रेमी आणि नागरिकांकडून लावला जात आहे. तालुक्यात गेल्या काही वर्षांत झालेल्या अनिर्बंध विकासामुळे पाऊस पळवून लावल्याची आणि भूगर्भातील पाणी आटवल्याची भीती आता खरी ठरू लागली आहे.
अनिर्बंध वृक्षतोड आणि डोंगर जमिनीचे सपाटीकरण
श्रीवर्धन तालुक्यात गेल्या काही वर्षांत मोठ्या प्रमाणावर वृक्षतोड झाली आहे. पर्यटन आणि निवासी प्रकल्पांच्या नावाखाली हिरवेगार डोंगर उघडे बोडके करण्यात आले असून, डोंगरजमिनींचे सपाटीकरण वेगाने सुरू आहे. झाडे नष्ट झाल्यामुळे बाष्पोत्सर्जनाची नैसर्गिक प्रक्रिया मंदावली असून, याचा थेट परिणाम स्थानिक हवामानावर आणि मान्सूनच्या पावसावर झाला आहे. पर्यावरणाचा समतोल बिघडल्याने पाऊस पडण्याचे प्रमाण कमालीचे घटले आहे.
काळ्या दगडाचे उत्खनन आणि मातीचा भराव
तालुक्यातील अनेक भागांत डोंगर पोखरून काळ्या दगडाचे व माईन्सचे बेकायदेशीर उत्खनन केले जात असून, या खनिजांची राजरोस वाहतूक व निर्यात होत असल्याचा आरोप आहे. याच सोबतीला व्यावसायिक फायद्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर मातीचे उत्खनन करून ती सखल भागात भरावासाठी वापरली जात आहे. यामुळे डोंगर खचण्याचे प्रमाण वाढले असून सुपीक मातीचा थर नष्ट होत आहे.
भूगर्भातील पाणी का आटले?
निसर्गतः पाऊस अडवून ते पाणी भूगर्भात जिरवण्याचे काम डोंगर आणि त्यावरील जंगले करत असतात. मात्र, डोंगरच पोखरल्यामुळे आणि झाडे नष्ट झाल्याने पावसाचे थोडेफार पाणीही जमिनीत न जिरता थेट वाहून जात आहे. परिणामी, विहिरी आणि विंधनविहिरींच्या भूगर्भातील पाण्याची पातळी अत्यंत खालावली असून संपूर्ण तालुका तीव्र पाणीटंचाई आणि दुष्काळाच्या छायेत लोटला गेला आहे.
प्रशासकीय सवलती जाहीर, पण मूळ प्रश्नाचे काय?
शासनाने दुष्काळ जाहीर केल्यामुळे शेतकरी आणि विद्यार्थ्यांना जमीन महसुलात सूट, वीज बिलात सवलत आणि परीक्षा शुल्क माफी यांसारख्या तात्पुरत्या सवलती मिळतील. परंतु, जोपर्यंत तालुक्यातील बेसुमार वृक्षतोड, माती-दगड उत्खनन आणि डोंगरांची होणारी कत्तल थांबवली जात नाही, तोपर्यंत श्रीवर्धनला या दुष्काळाच्या चक्रातून बाहेर पडणे कठीण आहे, अशी आक्रमक भूमिका स्थानिक जनतेने घेतली आहे.
