पोलीस प्रवाह न्युज
माणगाव, दि. १५- गणेशोत्सव हा केवळ धार्मिक उत्सव न राहता सामाजिक प्रबोधन आणि जनजागृतीचे प्रभावी माध्यम ठरावा, या उद्देशाने खरवली ग्रुप ग्रामपंचायतीचे सरपंच संतोष रघुनाथ खडतर यांनी यंदाही आपल्या घरी आकर्षक व समाजाला विचार करायला लावणारा गणपती देखावा साकारला आहे. सरपंच संतोष खडतर व त्यांचे सुपुत्र साहिल खडतर यांच्या संकल्पनेतून यंदा ‘बालपण देगा देवा’ या विषयावर साकारण्यात आलेला देखावा परिसरातील नागरिकांचे विशेष लक्ष वेधून घेत आहे.
आजच्या डिजिटल युगात लहान मुलांचे बालपण मोबाईल, इंटरनेट, सोशल मीडिया आणि विविध प्रकारच्या स्क्रीनमध्ये अडकत चालले आहे. पूर्वी अंगणात, मैदानावर आणि मित्र-मैत्रिणींच्या सहवासात खेळणारी मुले आता मोबाईलच्या स्क्रीनसमोर तासन्तास बसलेली दिसतात. त्यामुळे मुलांचा मैदानी खेळ, शारीरिक हालचाल, मित्रांशी संवाद आणि निसर्गाशी असलेले नाते कमी होत चालले आहे. याच गंभीर सामाजिक वास्तवावर भाष्य करणारा हा देखावा गणेशोत्सवाच्या माध्यमातून प्रभावी संदेश देत आहे.
पारंपरिक खेळांचा देखाव्यातून जागर
या देखाव्यात जुन्या काळातील बालपणाचे विविध पैलू अत्यंत सुंदर पद्धतीने मांडण्यात आले आहेत. लगोरी, गोट्या, भोवरा, टायर फिरवणे, आट्यापाट्या, दोरीउड्या, खो-खो आणि कबड्डी यांसारखे पारंपरिक मैदानी खेळ प्रतिकृतींच्या माध्यमातून साकारण्यात आले आहेत. या खेळांमधून मुलांमध्ये शारीरिक तंदुरुस्तीबरोबरच संघभावना, मैत्री, नेतृत्वगुण आणि सामाजिक संवाद विकसित होत असे, हा संदेश देण्यात आला आहे.
पूर्वीच्या काळातील साधेपणातही आनंद कसा दडलेला होता, याचे दर्शन या देखाव्यातून घडते. मोबाईल आणि इलेक्ट्रॉनिक साधनांचा अतिरेक नसतानाही मुले आपल्या मित्रांसोबत विविध खेळ खेळत आनंदी जीवन जगत होती. त्या काळातील बालपणाची हीच आठवण नव्या पिढीसमोर मांडण्याचा प्रयत्न या देखाव्यात करण्यात आला आहे.
ग्रामोफोनपासून लँडलाईनपर्यंत जुन्या आठवणींचा ठेवा
देखाव्याचे आणखी एक आकर्षण म्हणजे जुन्या काळातील वस्तूंचे जतन करून त्यातून साकारलेले आठवणींचे विश्व. ग्रामोफोन, लँडलाईन फोन, ऑडिओ कॅसेट, डेक, जुन्या एसटी बसची तिकिटे, पोस्टाची तिकिटे तसेच जुन्या नाणी व नोटा यांचा देखाव्यात समावेश करण्यात आला आहे.
आजच्या पिढीला यापैकी अनेक वस्तू केवळ पुस्तकांमध्ये किंवा छायाचित्रांमध्ये पाहायला मिळतात. त्यामुळे या वस्तूंच्या माध्यमातून जुन्या काळातील जीवनशैली, छंद आणि दैनंदिन व्यवहाराची ओळख करून देण्याचा अभिनव प्रयत्न करण्यात आला आहे.
‘स्क्रीन टाइम’ कमी करून मैदानाकडे वळण्याचे आवाहन
मोबाईलच्या अतिवापरामुळे मुलांच्या शारीरिक हालचाली कमी होणे, प्रत्यक्ष संवाद कमी होणे तसेच त्यांचा मोठा वेळ स्क्रीनसमोर जाणे, ही आजच्या पालकांसमोरील गंभीर समस्या बनली आहे. या पार्श्वभूमीवर ‘बालपण देगा देवा’ हा देखावा पालक आणि मुलांसाठी विचार करायला लावणारा ठरत आहे.
याबाबत साहिल खडतर यांनी सांगितले की, “आजच्या पिढीला पारंपरिक खेळ काय होते, हे अनेकदा माहितीही नसते. स्क्रीन स्क्रोलिंगमध्ये हरवलेले बालपण मुलांना पुन्हा अनुभवता यावे, त्यांनी मोबाईलच्या आहारी न जाता मैदानी खेळांचा आनंद घ्यावा आणि आपल्या संस्कृतीशी जोडले जावे, हाच या देखाव्यामागील मुख्य उद्देश आहे.”
नागरिकांकडून देखाव्याचे कौतुक
गणेशोत्सवाच्या निमित्ताने धार्मिक वातावरणासोबतच सामाजिक प्रश्नांवर जनजागृती करण्याचा हा उपक्रम परिसरातील नागरिकांचे लक्ष वेधून घेत आहे. देखावा पाहण्यासाठी लहान मुलांसह पालक आणि नागरिक मोठ्या संख्येने भेट देत असून, जुन्या काळातील खेळ व वस्तू पाहताना अनेक ज्येष्ठ नागरिक आपल्या बालपणीच्या आठवणींना उजाळा देत आहेत. गणेशोत्सवातून सामाजिक संदेश देण्याची परंपरा जपत सरपंच संतोष खडतर व साहिल खडतर यांनी साकारलेला ‘बालपण देगा देवा’ हा देखावा केवळ आकर्षणाचा विषय न राहता “मुलांना मोबाईलपासून दूर करा, मैदानाकडे वळवा आणि त्यांचे हरवलेले बालपण त्यांना परत द्या”, असा महत्त्वपूर्ण संदेश देत आहे.
